Inne problemy zdrowotne

Jeśli nie jesteś jeszcze osobą aktywną seksualnie, nie musisz się przejmować tymi chorobami. Ale na­tychmiast po rozpoczęciu normalnego współżycia bę­dziesz musiała poddać się regularnym badaniom gine­kologicznym i robić wymazy z pochwy.

Moje uczennice zazwyczaj zadają wiele pytań na ten temat. Większość z nich nigdy wcześniej nie słyszała o stanie przednowotworowym szyjki macicy. Nie ma w tym nic niezwykłego, bo jest wiele dorosłych kobiet, które również nic na ten temat nie wiedzą.


Czym jest badanie ginekologiczne?

Jest to badanie narządów rodnych kobiety przez le­karza lub pielęgniarkę, mające na celu sprawdzenie, czy nie występują żadne nieprawidłowości.

Tuż przed badaniem należy opróżnić pęcherz. W ga­binecie ginekolog poprosi cię, żebyś się rozebrała. Naj­pierw bada się piersi mniej więcej w taki sposób, jaki został opisany w rozdziale. Następnie będziesz mu­siała położyć się na fotelu ginekologicznym i wsunąć stopy w specjalne strzemiona. Jeśli przechodzisz po raz pierwszy podobne badanie, możesz się czuć skrę­powana, zwłaszcza jeśli lekarzem jest mężczyzna. Spróbuj uświadomić sobie, że to, co jest nowością dla ciebie, dla lekarza jest pracą, którą wykonuje setki razy. Jedynym celem tych badań jest sprawdzenie stanu twojego zdrowia.

Na początku lekarz obejrzy twój srom. Następnie wsunie nawilżony palec (będzie miał gumowe ręka­wiczki) do pochwy i delikatnie będzie naciskał macicę, a drugą ręką będzie uciskał twój brzuch. Ma to na celu określenie kształtu macicy i jajników. Może się zda­rzyć, że ginekolog będzie musiał wsunąć nawilżony pa­lec w odbyt, aby podnieść trochę organy.
Później wziernikiem rozszerzy ścianki pochwy i o- bejrzy jej wnętrze. Wsunięcie palca lub wziernika mo­że być nieprzyjemne, zwłaszcza gdy jest to pierwszy raz i jesteś zdenerwowana i napięta, ale nie powinno być bolesne. Jeśli poczujesz ból, poproś lekarza, by przerwał badanie. Może będziesz bardziej rozluźniona, gdy najpierw zobaczysz, jak lekarz bada twoją mamę.
Gdy wziernik znajduje się wewnątrz, lekarz wyko­nuje wymaz z pochwy (badanie cytologiczne). Polega to na delikatnym obracaniu szpatułką lub bawełnia­nym wacikiem w szyjce macicy, by zebrać z jej po­wierzchni kilka komórek. Potem wziernik się wyjmu­je. W trakcie badania możesz poprosić, aby lekarz używając lusterka pokazał ci, jak wyglądają narządy rodne wewnątrz.

Kiedy powinno się odbyć pierwsze badanie ginekologiczne?

Niektórzy lekarze twierdzą, że powinno się ono od­być zaraz po rozpoczęciu miesiączkowania. Ale dopóki czujesz się dobrze i nie masz żadnych problemów z cy­klem, nie masz infekcji, o której świadczyłaby niepra­widłowa wydzielina z pochwy, możesz pierwsze bada­nie wykonać po rozpoczęciu współżycia. Tak uważa większość lekarzy. Potem powinno się ono odbywać re­gularnie raz do roku.

Czym jest rak szyjki macicy i stan przedrukowy?

Rak jest chorobą, podczas której komórki zaczynają się rozwijać w nienaturalny sposób. Atakują tkankę, przerzucają się na inne organy i uniemożliwiają ich prawidłowe funkcjonowanie. Rak szyjki macicy to taki typ raka, który atakuje szyjkę, wejście do macicy.

Stan przedrakowy szyjki macicy – to nieprawidło­wości w aktualnym stanie tkanki szyjki, które w przy­padku nieleczenia mogą przerodzić się w raka.

Jakie są przyczyny raka szyjki macicy i stanu przedrakowego?

Chociaż lekarze nie mogą jeszcze odpowiedzieć na te pytania ze stuprocentową pewnością, istnieje wiele dowodów naukowych, które wskazują, że powodem raka mogą być wirusy przenoszone drogą płciową, na przykład wywołujące: kłykciny czy opryszczkę. Dlate­go wielu lekarzy zalicza raka i stan przedrakowy do chorób wenerycznych.

Czy niektóre kobiety są podatne na te choroby bardziej niż inne?

Tak. Kobiety, które przechodziły kłykciny lub op­ryszczkę, są bardziej narażone od tych, których to nie dotknęło. Z nieznanych przyczyn także kobiety palące są mniej odporne. Osoba, która rozpoczęła współżycie w wieku nastoletnim jest również bardziej zagrożona. Dzieje się tak zapewne dlatego, że tkanka szyjki ma­cicy jest w tym okresie podatna na czynniki rakotwór­cze (choć nie oznacza to, że kobieta chorująca na raka szyjki rozpoczęła współżycie jako nastolatka). Ponie­waż choroby te są przenoszone drogą płciową, to ko­biety, które mają więcej partnerów, są w większym stopniu narażone na zachorowanie (nie znaczy to jednak, że wszystkie osoby zarażone tymi chorobami miały wielu partnerów). Oczywiście, jak z każdą cho­robą, zdarza się, że kobiety potencjalnie zagrożone nie cierpią na raka szyjki macicy, a te, u których ta choro­ba nie powinna wystąpić chorują.

W jaki sposób kobieta może się dowiedzieć, że jest chora na raka szyjki macicy?

Nie ma żadnych szczególnych objawów, które infor­mowałyby o początku i rozwijaniu się tej choroby. Stan przedrakowy praktycznie nie wywołuje objawów. Na­wet u osoby już chorej niekoniecznie one występują, przynajmniej na początku. Jedynym sposobem na wykrycie choroby jest wymaz z pochwy.

Co to jest wymaz z pochwy (badanie cytologiczne)?

Jest to prosty, bezbolesny zabieg wykonywany pod­czas wziernikowania. Pobiera się w opisany wcześniej sposób komórki z szyjki macicy, rozmazuje je na szkiełku i bada pod mikroskopem. Potem zawiadamia się pacjentkę o wyniku badania.

Co się dzieje, gdy wyniki tego testu wskazują na pewne od­chylenia od normy?

Zależy to od tego, co badanie wykryje. Może się zda­rzyć, że po kilku miesiącach trzeba będzie powtórzyć test. Lekarz może również zalecić wykonanie badań uzupełniających. Jeśli testy wykażą stan przedrako­wy, może on być natychmiast wyleczony poprzez zam­rożenie dotkniętych komórek. Na szczęście, ta choroba jest w stu procentach uleczalna. Młode kobiety bardzo rzadko chorują na raka szyjki macicy. Jeśli jednak już się to zdarzy, a będzie to wczesna faza rozwoju choro­by, konieczna jest zwykle operacja, która gwarantuje całkowite wyleczenie. Większość kobiet, które zmarły z powodu raka mogły być uratowane, jeśli zostałby wcześniej wykryty. Dlatego regularne badania są ta­kie ważne.

Kiedy należy zacząć robić wymazy z pochwy? Jak często po­winno się je powtarzać?

Pierwsze tego typu badanie powinno się odbyć w ciągu dwóch lat od pierwszego stosunku. Potem przynajmniej raz na trzy lata. Wielu lekarzy uważa, że te testy należy wykonywać raz do roku. Osobiście przychylamy się do tej opinii. Jeśli kobieta cierpiała już na kłykciny lub opryszczkę albo miała stan przed- rakowy w przeszłości, trzeba ponawiać testy kilka razy w roku.